Swoboda ustalania cen przez przedsiębiorcę

Prawo do ustalania ceny sprzedaży należy do przedsiębiorcy — nie ma zakazu sprzedaży po cenie niższej od wartości rynkowej. Zgodnie z przepisami VAT, podstawą opodatkowania jest zapłata otrzymana od nabywcy. Oznacza to, że jeśli produkt sprzedawany jest za 1 grosz, to właśnie ta kwota stanowi podstawę VAT.

Przy czym istotne jest, by sprzedaż nie była realizowana pomiędzy podmiotami powiązanymi — wówczas fiskus może zakwestionować cenę.

Czy VAT musi być zerowy?

Jeśli cena sprzedaży wynosi 1 grosz netto, przy standardowej stawce VAT kwota VAT należnego może być zaokrąglona do zera.

Jednak sam fakt, że VAT należny wynosi zero, nie powoduje automatycznie, że przedsiębiorca traci prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie lub wytworzeniu tych towarów — o ile spełnione są zwykłe warunki do odliczenia.

Koszty uzyskania przychodu – czy zakup towarów na promocję to KUP?

Aby wydatek mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu (KUP) w podatku dochodowym (CIT/PIT), musi spełniać dwie przesłanki:

✔️ być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu (lub zabezpieczenia źródła przychodu),

✔️ nie należeć do katalogu wydatków, których ustawa zabrania zaliczać do kosztów.

Zakup towarów, które następnie mają być sprzedane promocyjnie — np. za 1 grosz — można uznać za wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodu. W praktyce takie działanie ma zwiększać sprzedaż lub ― dzięki promocji ― pozyskać klientów. W odpowiednich interpretacjach organów podatkowych potwierdzono, że w takich warunkach koszty zakupu (lub wytworzenia) mogą zostać uznane za KUP.

Praktyczne skutki i ryzyka dla przedsiębiorcy

Zalety promocyjnej sprzedaży za 1 grosz

✔️ Możliwość pełnego odliczenia VAT naliczonego od zakupów, nawet jeśli towar zostanie sprzedany po cenie symbolicznej.

✔️ Możliwość uznania wydatków na zakup lub produkcję towaru za koszt podatkowy, co obniża podstawę opodatkowania CIT/PIT.

✔️ Promocja może rzeczywiście przyciągnąć klientów, co — przy dobrze zaprojektowanej strategii — skutkuje wzrostem sprzedaży i wartości sprzedaży towarów sprzedawanych po cenie rynkowej.

Ryzyka i na co zwrócić uwagę?

✔️ Jeśli sprzedaż „za grosz” odbywa się między podmiotami powiązanymi, fiskus może zakwestionować cenę jako zaniżoną i ustalić przychód według wartości rynkowej.

✔️ Należy upewnić się, że promocja ma realne ekonomiczne uzasadnienie — nie może to być sztuczne obniżenie ceny jedynie dla uniknięcia podatków.

✔️ W dokumentacji księgowej musi być jasny cel i związek zakupu towarów z przyszłą sprzedażą promocyjną — inaczej organ podatkowy może zakwestionować prawo do zaliczenia kosztów lub odliczeń VAT.

Co przedsiębiorca powinien zrobić – przykładowa procedura [CHECKLISTA]

✔️ Sprawdź, czy kontrahent nie jest podmiotem powiązanym — jeśli tak, rozważ cenę promocyjną ostrożnie.

✔️ Udokumentuj cel promocji i uzasadnienie ekonomiczne (np. oczekiwany efekt sprzedażowy, wyprzedaż starego asortymentu, akcje marketingowe).

✔️ Wystaw fakturę z ceną 1 grosz netto — to ona stanowi podstawę opodatkowania VAT.

✔️ Zachowaj dokumentację zakupu/tworzenia towarów i ich przeznaczenia do promocji — potrzebne do wykazania prawa do odliczenia VAT.

✔️ Ujęcie kosztów zakupu/tworzenia towarów promocyjnych w księgach jako koszt uzyskania przychodu — zgodnie z zasadą, że wydatek ma związek z przychodem.

✔️ W razie wątpliwości — skonsultuj się z doradcą podatkowym lub biurem rachunkowym (np. z ILT), by mieć pewność co do kwalifikacji kosztów i odliczeń.

Najczęstsze błędy i jak ich unikać?

✔️ Nieudokumentowana promocja — brak uzasadnienia ekonomicznego lub planu sprzedaży promocyjnej. → Ryzyko odrzucenia VAT i kosztów.

✔️ Sprzedaż promocyjna do podmiotu powiązanego bez właściwej wyceny — może skutkować ustaleniem ceny rynkowej przez fiskusa.

✔️ Brak faktury lub błędne dane na fakturze (np. pominięcie ceny, czy VAT) — problem przy kontroli.

✔️ Nieoddzielenie towarów promocyjnych od normalnej sprzedaży — najlepiej prowadzić oddzielną ewidencję promocyjną.

Podsumowanie

Sprzedaż towarów za symboliczną cenę 1 grosz może być skutecznym narzędziem marketingowym. Jeśli przedsiębiorca zadba o dokumentację, uzasadnienie ekonomiczne i spełni wymogi podatkowe — zarówno VAT, jak i CIT/PIT — może legalnie skorzystać z tej formy promocji.

W ILT Biuro Rachunkowe pomożemy Ci przeanalizować plan promocji, przygotować dokumentację i poprawnie zaksięgować transakcje. Skontaktuj się z nami — wspólnie zadbamy o bezpieczeństwo podatkowe Twojej firmy.


AUTOR:
Kamila Nawrocka – Associate | Księgowa

Kancelaria prawna ILT
Kancelaria ILT