Tło legislacyjne – mechanizm rekompensat

Podstawą wypłaty rekompensat była ustawa z 4 listopada 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparcie niektórych odbiorców. Regulacje te, obowiązujące obecnie w latach 2023–2025, wprowadziły system rekompensowania przedsiębiorcom strat wynikających z obowiązku stosowania cen energii elektrycznej niższych niż rynkowe.

W analizowanej sprawie spółka nabywała energię elektryczną od innego podmiotu, zużywając ją częściowo na własne potrzeby, a w pozostałym zakresie odsprzedając klientom. Na podstawie przepisów ustawy spółka otrzymała zaliczkę na poczet rekompensaty. Powstała jednak wątpliwość, czy otrzymane środki powinny zostać opodatkowane VAT jako element wpływający na cenę sprzedawanej energii.

Spór interpretacyjny – rozbieżne stanowiska

Podatnik od początku stał na stanowisku, że otrzymana rekompensata nie podlega opodatkowaniu VAT. Argumentacja opierała się na art. 16 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej, który wprost wyłącza tego rodzaju rekompensaty z kategorii dotacji, subwencji i dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, zdaniem spółki, środki te nie mogły powiększać podstawy opodatkowania.

Odmienne stanowisko zajął jednak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 29 czerwca 2023 r. (sygn. 0112-KDIL3.4012.269.2023.2.EW). Organ uznał, że zaliczka na poczet rekompensaty ma bezpośredni związek z ceną energii elektrycznej sprzedawanej klientom, a więc spełnia kryteria dopłaty podlegającej VAT. Dyrektor KIS powołał się przy tym na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, pomijając jednak przepis szczególny przywoływany przez podatnika.

„Zmiana stanowiska Szefa KAS potwierdza, że w przypadku rekompensat za energię elektryczną kluczowe znaczenie ma przepis szczególny, a nie ekonomiczny związek z ceną sprzedaży. Dla przedsiębiorców to realne ograniczenie ryzyka podatkowego i sygnał, że rozliczenia VAT w tym obszarze mogą być prowadzone w sposób bezpieczny i przewidywalny.”

Zmiana interpretacji przez szefa KAS

Przełom nastąpił wraz z wydaniem interpretacji zmieniającej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej 3 grudnia 2025 r. (sygn. DOP7.8101.116.2025.APMU). Organ ten przyznał, że co do zasady rekompensata mogłaby zostać zakwalifikowana jako dopłata o charakterze cenowym. Jednocześnie jednak podkreślił, że decydujące znaczenie ma przepis szczególny wyłączający tego rodzaju środki z podstawy opodatkowania VAT.

Szef KAS wyraźnie wskazał, że art. 16 ust. 2 ustawy energetycznej stanowi lex specialis wobec regulacji ustawy o VAT, a jego zastosowanie prowadzi do wniosku, iż otrzymana przez spółkę rekompensata – w tym zaliczka na jej poczet – nie podlega opodatkowaniu VAT. Na poparcie tego stanowiska powołano również korzystny dla podatników wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2025 r. (sygn. akt I FSK 1340/24).

Znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców

Zmiana stanowiska organów podatkowych ma istotne konsekwencje dla podmiotów korzystających z mechanizmu rekompensat za energię elektryczną. Potwierdza bowiem, że ustawodawca świadomie wyłączył te świadczenia z reżimu VAT, niezależnie od ich ekonomicznego związku z ceną energii. Dla przedsiębiorców oznacza to możliwość bezpiecznego rozliczania otrzymanych środków bez konieczności naliczania podatku należnego, a w określonych przypadkach – również podstawę do weryfikacji wcześniejszych rozliczeń.