Koniec pełnego zwolnienia z CIT

Dotychczas fundacje rodzinne korzystały ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT). Od 2026 r. przywilej ten zostanie ograniczony. Fundacja zapłaci CIT, jeżeli sprzeda składnik majątku przed upływem 36 miesięcy od jego wniesienia, przekazania lub nabycia od podmiotu powiązanego. Co istotne, termin ten liczony będzie od końca roku, w którym dokonano nabycia, co w praktyce wydłuża okres ochronny do prawie czterech lat.

Najem krótkoterminowy pod lupą fiskusa

Kolejna zmiana dotyczy nieruchomości. Od 2026 r. fundacja rodzinna zapłaci CIT od dochodów z najmu krótkoterminowego – na przykład apartamentów wynajmowanych turystom. Zwolnienie obejmie jedynie najem długoterminowy na cele mieszkaniowe, czyli sytuacje, gdy fundacja wynajmuje lokale osobom fizycznym na ich własne potrzeby mieszkaniowe. Oznacza to, że fundacja nie będzie mogła prowadzić działalności zbliżonej do hotelowej.

„Nowelizacja przepisów dotyczących fundacji rodzinnych jasno pokazuje, że ustawodawca kończy z postrzeganiem ich jako neutralnego podatkowo wehikułu inwestycyjnego. Od 2026 r. kluczowe będzie nie tylko to, co fundacja posiada, ale przede wszystkim jak, kiedy i w jakim modelu operacyjnym zarządza majątkiem.”

Działalność gospodarcza pod ścisłą kontrolą

Nowelizacja wprowadza zamknięty katalog dozwolonej działalności gospodarczej. Fundacja będzie mogła prowadzić jedynie te formy aktywności, które zostały wprost wymienione w ustawie – m.in. najem, obrót papierami wartościowymi czy udzielanie pożyczek. Każde przekroczenie tego zakresu może oznaczać utratę zwolnienia podatkowego.

Podatek od zagranicznych struktur i „ukrytych zysków”

Od 2026 r. fundacje rodzinne zostaną objęte podatkiem od dochodów zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC) oraz tzw. exit tax – podatkiem od niezrealizowanych zysków w przypadku przeniesienia aktywów za granicę. Rozszerzono też definicję „ukrytych zysków”, zaliczając do nich m.in. wartość umorzonych lub przedawnionych pożyczek udzielonych beneficjentom lub podmiotom powiązanym.

Co dalej?

Nowe przepisy mają przeciwdziałać wykorzystywaniu fundacji rodzinnych do optymalizacji podatkowej. W praktyce jednak uderzą także w wielu uczciwych fundatorów, którzy traktowali fundację jako narzędzie sukcesji i ochrony majątku. Przedsiębiorcy powinni już dziś rozpocząć analizę struktury swoich fundacji i przygotować się na nowe obowiązki podatkowe.