Fundacja rodzinna – jak wygląda obecny system opodatkowania?

Fundacja rodzinna została zaprojektowana jako narzędzie do ochrony majątku i płynnego przekazywania go kolejnym pokoleniom. Obowiązujące przepisy przewidują preferencyjny model opodatkowania – zarówno na etapie funkcjonowania fundacji, jak i podczas przekazywania świadczeń beneficjentom.

Najważniejsze zasady, które pozostają bez zmian

✔️ Fundacja rodzinna jest zwolniona z CIT, o ile nie prowadzi działalności wykraczającej poza zakres określony ustawą (np. nie zarządza aktywnie najmem operacyjnym).

✔️ Wniesienie majątku do fundacji nie powoduje powstania obowiązku podatkowego – jest neutralne podatkowo.

✔️ Świadczenia na rzecz najbliższej rodziny beneficjentów objęte są 0% PIT, co czyni fundację atrakcyjną formą sukcesji.

✔️ Podatek CIT w wysokości 15% jest naliczany dopiero przy dystrybucji majątku do beneficjentów niespokrewnionych lub w przypadku świadczeń niezgodnych z ustawą.

Te zasady miały ulec istotnemu zaostrzeniu – między innymi poprzez opodatkowanie wniesienia mienia do fundacji oraz ograniczenie zakresu zwolnień. Weto prezydenckie zatrzymało jednak cały pakiet zmian.

Co miały zmienić nowe przepisy i dlaczego budziły kontrowersje?

Projekt zakładał:

✔️ opodatkowanie wnoszonych składników majątku,

✔️ opodatkowanie wypłat do najbliższej rodziny,

✔️ zawężenie katalogu dozwolonej działalności fundacji,

✔️ nowe obowiązki raportowe i dokumentacyjne.

Dla wielu przedsiębiorców oznaczałoby to utratę przewidywalności oraz wzrost obciążeń podatkowych przy korzystaniu z fundacji jako mechanizmu sukcesyjnego. Krytykowano też tempo procedowania ustawy oraz niepewność, jaką wprowadzał pakiet zmian na etapie planowania majątkowego.

Weto prezydenta oznacza więc zatrzymanie regulacji, które w praktyce mogły ograniczyć zainteresowanie fundacjami rodzinnymi oraz wymusić restrukturyzacje w już działających strukturach.

Prezydenckie weto dało przedsiębiorcom bardzo cenny zasób – czas i stabilność. Obecny model opodatkowania fundacji rodzinnych pozostaje jednym z najbardziej przewidywalnych narzędzi sukcesyjnych, ale nie zwalnia to z myślenia strategicznego. To dobry moment, aby uporządkować strukturę majątku i przygotować się na ewentualny powrót zmian legislacyjnych, zamiast reagować na nie w ostatniej chwili.

Co to oznacza dla przedsiębiorców? Skutki praktyczne

Stabilność podatkowa w 2025 r. i prawdopodobnie 2026 r.

Możliwość dalszego korzystania z preferencji. Utrzymane zostają zasady znane przedsiębiorcom i doradcom – to dobra wiadomość dla firm prowadzących długoterminowe projekty sukcesyjne.

Fundacja nadal jest:

✔️ narzędziem optymalizującym przepływ majątku,

✔️ tarczą ochronną przed rozdrobnieniem majątku rodzinnego,

✔️ rozwiązaniem pozwalającym na planowanie wielopokoleniowe bez dodatkowego CIT lub PIT w najbliższej rodzinie.

Ryzyko zmian w przyszłości

Weto nie zamyka tematu – projekt może wrócić w zmienionej formie. Przedsiębiorcy powinni:

✔️ monitorować legislację,

✔️ być przygotowani na ewentualne zaostrzenia,

✔️ rozważyć działanie z wyprzedzeniem, zanim ponownie ruszy proces legislacyjny.

Studium przypadku: Jak weto wpłynęło na decyzję przedsiębiorcy?

Przykład z praktyki:

Rodzina prowadząca firmę produkcyjną planowała powołanie fundacji rodzinnej, ale prace nad nową ustawą wstrzymały decyzję. Obawiano się, że wniesienie majątku zostanie obciążone podatkiem, a wypłaty dla dzieci – opodatkowane jak zwykłe dywidendy. Po wecie projekt został zawieszony, a rodzina wróciła do pierwotnego planu, korzystając z obecnych preferencji. Dzięki temu można było bezpiecznie przenieść udziały do fundacji i przygotować sukcesję bez dodatkowych obciążeń podatkowych.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców:

✔️ Odwlekanie decyzji z obawy przed zmianami – weto daje czas, który warto dobrze wykorzystać.

✔️ Brak analizy działalności fundacji – nie każda aktywność jest dopuszczalna bez CIT.

✔️ Przekonanie, że fundacja to tylko narzędzie dużych firm – korzystają z niej również przedsiębiorcy z sektora MŚP.

✔️ Brak planu sukcesji i strategii zarządzania majątkiem – fundacja rodzinna nie jest celem samym w sobie, lecz elementem długoterminowego planu.

Checklista dla przedsiębiorcy rozważającego fundację rodzinną:

✔️ Oceń, czy cele Twojej rodziny i firmy pasują do konstrukcji fundacji rodzinnej.

✔️ Sprawdź, czy majątek, który chcesz wnieść, spełnia kryteria aktualnych przepisów.

✔️ Upewnij się, że planowana działalność fundacji nie narusza katalogu dozwolonej działalności.

✔️ Przeanalizuj konsekwencje podatkowe dla beneficjentów – zwłaszcza jeśli nie są w najbliższej grupie rodzinnej.

✔️ Zaplanuj strukturę zarządzania, skład organów i regulamin świadczeń.

✔️ Monitoruj proces legislacyjny – zmiany mogą wrócić w nowej wersji.

Podsumowanie:

Weto prezydenta wstrzymało szeroki pakiet zmian dotyczących opodatkowania fundacji rodzinnych. To dobra wiadomość dla przedsiębiorców – obecne preferencje pozostają, a korzystanie z fundacji nadal jest bezpiecznym narzędziem sukcesji i zarządzania majątkiem. Jeśli rozważasz założenie fundacji lub przygotowujesz rodzinny plan sukcesyjny, skontaktuj się z ILT Biuro Rachunkowe – pomożemy Ci przeprowadzić analizę podatkową i zaplanować cały proces w sposób bezpieczny i efektywny.

AUTOR:
Kamila Nawrocka – Associate | Księgowa