Staż pracy to suma okresów zatrudnienia i innych okresów zaliczanych do pracy, od których zależą liczne prawa pracownicze. W praktyce wpływa on m.in. na: wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia, prawo do dodatków stażowych i nagród jubileuszowych, wysokość odpraw, inne świadczenia przewidziane w regulaminach lub układach zbiorowych.

Dotychczas staż pracy był liczony głównie na podstawie umów o pracę. Nowe przepisy mają to podejście istotnie zmienić.

Zmiany będą wdrażane etapowo:

✔️ od 1 stycznia 2026 r. – dla pracodawców z sektora finansów publicznych,

✔️ od 1 maja 2026 r. – dla pozostałych pracodawców, w tym sektora prywatnego.

To oznacza, że już w 2026 r. działy kadr i biura rachunkowe będą musiały stosować nowe zasady przy ustalaniu stażu pracy pracowników. Nowe regulacje znacząco rozszerzają katalog okresów uwzględnianych przy ustalaniu stażu. W praktyce obejmą one m.in. okresy:

✔️ prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej,

✔️ korzystania z tzw. ulgi na start,

✔️ współpracy przy prowadzeniu działalności, o ile w danym czasie istniał obowiązek ubezpieczeń emerytalnych i rentowych.

Uwzględniane będą także okresy wykonywania pracy na podstawie: umów zlecenia, umów agencyjnych, innych umów o świadczenie usług,
jeżeli z ich tytułu były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne. Inne formy aktywności zawodowej W określonych przypadkach możliwe będzie również doliczenie: pracy w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych, innych okresów aktywności zawodowej potwierdzonych w dokumentacji ZUS. Kluczowe znaczenie ma tu jedno kryterium: podleganie ubezpieczeniom społecznym.

Nowe zasady opierają się na centralnej roli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. To ZUS będzie potwierdzał, jakie okresy mogą zostać zaliczone do stażu pracy. Pracodawca nie może samodzielnie doliczyć okresów bez zaświadczenia z ZUS. Podstawą zawsze musi być dokument potwierdzający.

Jak wygląda procedura?

  1. ✔️ Pracownik składa wniosek o wydanie zaświadczenia z ZUS.
  2. ✔️ Wniosek składany jest wyłącznie elektronicznie – przez PUE ZUS lub eZUS.
  3. ✔️ ZUS analizuje historię ubezpieczeniową i wydaje zaświadczenie.
  4. ✔️ Pracownik przekazuje zaświadczenie pracodawcy.
  5. ✔️ Pracodawca aktualizuje staż pracy w dokumentacji kadrowej.

Co istotne, pracownik nie musi samodzielnie dokumentować każdego okresu – wystarczające jest zaświadczenie wydane przez ZUS.

Nowe regulacje oznaczają konkretne obowiązki po stronie firm i działów HR.

Co musi zrobić pracodawca?

  • ✔️ przyjmować i weryfikować zaświadczenia z ZUS,
  • ✔️ aktualizować staż pracy pracowników,
  • ✔️ przeliczać uprawnienia urlopowe i inne świadczenia,
  • ✔️ dostosować regulaminy pracy i wynagradzania (jeśli zawierają zapisy o stażu),
  • ✔️ przygotować się na pytania i wnioski pracowników.

Dla wielu firm oznacza to konieczność audytu dokumentacji kadrowej i dostosowania procedur.

Nowe zasady liczenia stażu pracy od 2026 r. to jedna z ważniejszych zmian w prawie pracy ostatnich lat. Rozszerzenie katalogu okresów zaliczanych do stażu daje pracownikom realne korzyści, a pracodawcom nakłada nowe obowiązki. Kluczowe będzie prawidłowe wdrożenie procedur i bieżąca współpraca z ZUS.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w wdrożeniu nowych zasad, aktualizacji dokumentacji kadrowej lub obsłudze wniosków pracowników, skontaktuj się z ILT Biuro Rachunkowe – pomożemy Ci bezpiecznie przejść przez zmiany i uniknąć ryzyk.


Justyna Dąbrowska

Associate | księgowa | specjalistka w zakresie bieżącej obsługi księgowej przedsiębiorstw. Wspiera klientów w prawidłowym prowadzeniu ksiąg rachunkowych, rozliczeniach podatkowych oraz kontroli poprawności danych finansowych. Autorka artykułów poświęconych praktycznym aspektom księgowości i ich znaczeniu dla bezpieczeństwa finansowego firm.