Dlaczego sąd zakwestionował analizę porównawczą

Istota sprawy nie sprowadzała się jednak do samego wyboru metody. Sądy skupiły się na jakości analizy porównawczej. Regionalny sąd podatkowy w Lombardii wskazał kilka poważnych słabości benchmarku organu: wykorzystanie roku porównawczego innego niż rok objęty kontrolą, dobór spółek o niejednorodnym profilu działalności, wątpliwości co do zastosowanej bazy danych i okresu referencyjnego, a także nieprzekonujące ograniczenie analizy do rynku włoskiego zamiast rynku europejskiego, w szczególności francuskiego, z którego pochodziły towary. Sąd zwrócił również uwagę, że spadek rentowności w badanym okresie mógł wynikać z czynników sektorowych, w tym ograniczenia wydatków na ochronę zdrowia.

Podejście włoskiego Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy oddalił skargi kasacyjne organu. Podkreślił, że sąd niższej instancji w sposób jasny i wystarczający wyjaśnił, dlaczego uznał, iż organ nie udowodnił, że ceny stosowane przez podatnika odbiegały od poziomu arm’s length. To bardzo ważny akcent: problemem nie było to, że organ w ogóle nie przedstawił benchmarku, lecz to, że przedstawiona analiza nie dawała dostatecznie wiarygodnej podstawy do doszacowania.

„Sprawa GE Medical Systems Italia pokazuje, że w cenach transferowych nie wystarczy przedstawić benchmarku. Kluczowe jest to, czy analiza rzeczywiście odzwierciedla warunki ekonomiczne i biznesową rzeczywistość badanej transakcji.”

Znaczenie zasady arm’s length we włoskich regulacjach

Znaczenie tego wyroku dobrze widać na tle włoskich regulacji. Zgodnie z aktualnym profilem OECD dla Włoch art. 110 ust. 7 włoskiego TUIR wprost odwołuje się do zasady arm’s length, a stosowanie tych przepisów zostało doprecyzowane także przez dekret z 14 maja 2018 r. uwzględniający międzynarodowe standardy i dorobek OECD. Z kolei w praktycznych omówieniach włoskiego systemu TP podkreśla się, że wcześniejsze pojęcie „valore normale” zostało mocniej powiązane z klasycznym standardem arm’s length. Oznacza to, że sprawa GE nie była jedynie sporem o technikalia, ale testem jakości zastosowania zasady rynkowości w praktyce.

Co na temat benchmarków mówi OECD

Wyrok ten jest istotny także z perspektywy ogólnych standardów OECD. OECD wyraźnie wskazuje, że samo wyszukanie porównywalnych podmiotów jest tylko częścią analizy porównawczej i nie może być od niej oderwane. Równie istotne są warunki ekonomiczne, w tym geografia rynku, jego wielkość, poziom konkurencji, relacje podaży i popytu czy regulacje wpływające na ceny. OECD podkreśla też, że identyfikacja właściwego rynku jest kwestią faktyczną: w niektórych branżach uzasadniony może być rynek regionalny obejmujący kilka państw, a w innych różnice między rynkami krajowymi będą na tyle duże, że wspólna próba porównawcza nie będzie wiarygodna.

Wnioski praktyczne dla podatników i grup kapitałowych

Dla praktyki cen transferowych wniosek jest bardzo konkretny. Nie wystarczy „mieć benchmark”. Trzeba jeszcze wykazać, że benchmark rzeczywiście mierzy porównywalną rzeczywistość gospodarczą. Jeżeli próba jest funkcjonalnie niespójna, okres porównawczy źle dobrany, a wybór rynku arbitralny, nawet formalnie poprawna metoda nie będzie dostateczną podstawą do korekty.

Sprawa GE Medical Systems Italia przypomina więc, że analiza porównawcza powinna być broniona nie tylko statystycznie, lecz przede wszystkim biznesowo i ekonomicznie. To cenna wskazówka zarówno dla podatników budujących dokumentację, jak i dla organów próbujących ją podważać.