W postępowaniu upadłościowym majątek upadłego co do zasady wchodzi do masy upadłości. Dotyczy to również nieruchomości, w której upadły mieszka. Jeżeli lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny zostanie sprzedany przez syndyka, środki uzyskane ze sprzedaży służą przede wszystkim pokryciu kosztów postępowania oraz zaspokojeniu wierzycieli.

Nie oznacza to jednak, że upadły i jego rodzina mają zostać pozbawieni podstawowego zabezpieczenia mieszkaniowego.

Prawo upadłościowe przewiduje mechanizm ochronny, który pozwala wydzielić z ceny sprzedaży nieruchomości określoną kwotę na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu.

Przeczytaj również: Upadłość konsumencka a spadek. Z jakim ryzykiem musisz się liczyć?

Na czym polega wydzielenie kwoty na najem mieszkania?

Zgodnie z art. 342a Prawa upadłościowego, jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, a konieczne jest zabezpieczenie jego potrzeb mieszkaniowych, z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości można wydzielić kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej albo sąsiedniej miejscowości.

Kwota ta może zostać przyznana za okres od 12 do 24 miesięcy.

Nie jest to więc dodatkowe świadczenie ani forma uprzywilejowania upadłego. Jest to narzędzie, które ma zapewnić minimum bezpieczeństwa mieszkaniowego po utracie dotychczasowego lokalu.

Sukces Kancelarii ILT

W jednej ze spraw prowadzonych przez Kancelarię ILT w skład masy upadłości wchodziła nieruchomość, w której mieszkał upadły wraz z rodziną.

Nieruchomość została sprzedana w toku postępowania za kwotę ponad 140 000,00 zł. Po jej sprzedaży upadły wraz z rodziną musiał zapewnić sobie nowe miejsce zamieszkania.

Kancelaria ILT, działając w interesie upadłego, złożyła wniosek o wydzielenie z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości środków na wynajem mieszkania. We wniosku o wydzielenie kwoty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na podstawie art. 342a ustawy – Prawo upadłościowe wskazaliśmy na sytuację rodzinną a także zdrowotną upadłego. Upadły nie zabezpieczał wyłącznie własnych potrzeb mieszkaniowych, lecz potrzeby całej rodziny, w tym małoletniego dziecka. W takiej sytuacji konieczne było zapewnienie stabilnych i bezpiecznych warunków mieszkaniowych.

„Postępowanie upadłościowe ma służyć zaspokojeniu wierzycieli, ale nie może pomijać podstawowych potrzeb życiowych upadłego i jego rodziny. Wniosek o wydzielenie środków na najem mieszkania wymaga jednak wykazania konkretnej sytuacji – znaczenie mają m.in. potrzeby mieszkaniowe, sytuacja rodzinna, stan zdrowia oraz lokalny rynek najmu.”

Co postanowił sąd?

Sąd postanowił wydzielić upadłemu z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości kwotę 36.000,00 zł.

Kwota ta odpowiada czynszowi najmu w wysokości 1.500,00 zł miesięcznie przez okres 24 miesięcy.

Sąd uznał, że takie rozstrzygnięcie z jednej strony zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe upadłego i jego rodziny, a z drugiej strony uwzględnia interes wierzycieli oraz cele postępowania upadłościowego.

W praktyce oznacza to, że po sprzedaży nieruchomości upadły nie został pozostawiony bez środków na wynajem mieszkania. Potrzeby mieszkaniowe jego rodziny zostały zabezpieczone na okres dwóch lat.

Dlaczego to rozstrzygnięcie jest ważne?

Ta sprawa pokazuje, że sprzedaż nieruchomości w postępowaniu upadłościowym nie musi oznaczać całkowitej utraty stabilizacji mieszkaniowej.

Jeżeli upadły mieszkał w sprzedawanej nieruchomości, a po jej sprzedaży musi wynająć lokal dla siebie i rodziny, warto rozważyć złożenie wniosku o wydzielenie środków na najem.

To szczególnie ważne w sytuacjach, w których alternatywą dla uporządkowania sytuacji przez upadłość jest wieloletnia egzekucja komornicza. Przy sprzedaży nieruchomości przez komornika dłużnik nie ma takiego samego zabezpieczenia ustawowego na najem mieszkania.

Kluczowe znaczenie ma właściwe uzasadnienie wniosku. Sąd bierze pod uwagę nie tylko sam fakt sprzedaży nieruchomości, ale również potrzeby mieszkaniowe upadłego, sytuację rodzinną, możliwości zarobkowe, stan zdrowia, lokalny rynek najmu, cenę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości oraz interes wierzycieli.

Nie wystarczy samo wskazanie, że upadły potrzebuje środków na nowe mieszkanie. Trzeba wykazać, jaka kwota jest potrzebna, dlaczego najem jest konieczny oraz w jaki sposób wydzielenie środków pozwoli zabezpieczyć podstawowe potrzeby rodziny.

Upadłość konsumencka a ochrona podstawowych potrzeb

Postępowanie upadłościowe ma służyć zaspokojeniu wierzycieli, ale powinno być prowadzone z poszanowaniem podstawowych potrzeb upadłego i jego rodziny.

Upadły, którego mieszkanie zostaje sprzedane, nie może oczekiwać zachowania dotychczasowego standardu życia. Może jednak ubiegać się o środki pozwalające mu wynająć lokal zapewniający minimum bezpieczeństwa mieszkaniowego.

W analizowanej sprawie działania Kancelarii ILT doprowadziły do zabezpieczenia kwoty 36.000,00 zł na potrzeby mieszkaniowe upadłego, jego partnerki i małoletniego dziecka.

To efekt procesowy, który pozwolił rodzinie przejść przez trudny etap postępowania upadłościowego bez utraty podstawowego bezpieczeństwa mieszkaniowego.

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Jeżeli w Twoim postępowaniu upadłościowym syndyk sprzedaje nieruchomość, w której mieszkasz, warto sprawdzić, czy możesz zawnioskować o wydzielenie środków na wynajem mieszkania.

Zobacz też: Restrukturyzacja czy upadłość – co wybrać i kiedy?