Oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych w TPR – co realnie potwierdza zarząd i gdzie jest ryzyko
Artykuły
23/03/2026
Bartłomiej Jakubczyk
W wielu organizacjach obowiązki w obszarze cen transferowych sprowadzają się do przygotowania local file i złożenia TPR. Kluczowym elementem TPR jest oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych. Podpis pod TPR nie potwierdza wyłącznie „posiadania dokumentacji”, lecz obejmuje również deklarację, że rozliczenia z podmiotami powiązanymi zostały ukształtowane na warunkach rynkowych oraz że dokumentacja odzwierciedla stan rzeczywisty.
Z perspektywy zarządów oraz osób odpowiedzialnych za finanse i podatki istotne jest, że odpowiedzialność za terminowe złożenie TPR oraz za treść oświadczenia jest powiązana z osobą składającą podpis pod formularzem.
Co obejmuje oświadczenie w TPR
Oświadczenie wynika z przepisów CIT i PIT (odpowiednio art. 11t ust. 2 pkt 7 ustawy o CIT oraz art. 23zf ust. 2 pkt 7 ustawy o PIT). Podatnik potwierdza w nim dwa elementy:
✔️posiadanie lokalnej dokumentacji cen transferowych sporządzonej zgodnie ze stanem rzeczywistym,
✔️stosowanie cen (warunków) rynkowych w transakcjach objętych dokumentacją.
W praktyce oświadczenie dotyczy dwóch kategorii działań:
✔️transakcji kontrolowanych zawieranych z podmiotami powiązanymi (w tym również z podmiotami z tzw. „rajów podatkowych”, jeżeli są raportowane jako transakcje kontrolowane),
✔️transakcji innych niż kontrolowane realizowanych bezpośrednio lub pośrednio z podmiotami mającymi siedzibę w „raju podatkowym” (tzw. „transakcje rajowe”).
Kto podpisuje i dlaczego to ma znaczenie?
Co do zasady TPR, a więc także oświadczenie, podpisuje kierownik jednostki w rozumieniu przepisów o rachunkowości, a przy organie wieloosobowym osoba wyznaczona z tego organu. W zależności od formy podmiotu podpis może składać także przedstawiciel przedsiębiorcy zagranicznego działającego przez oddział lub osoba fizyczna w przypadku podmiotu będącego osobą fizyczną.
Znaczenie podpisu w praktyce rośnie, ponieważ oprócz klasycznych ryzyk takich jak złożenie deklaracji po terminie, brak jej złożenia czy podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym na horyzoncie są również zmiany w obowiązkach raportowych i dokumentacyjnych, które mogą zmienić sposób organizacji procesu po stronie podatników. W szczególności, w ramach zapowiadanych uproszczeń rozważane są rozwiązania polegające na powiązaniu oświadczenia ze sporządzeniem lokalnej dokumentacji (local file), co może oznaczać, że ciężar formalny i dowodowy zostanie przeniesiony w większym stopniu na dokumentację, a nie wyłącznie na sam formularz TPR.
Z perspektywy osoby podpisującej kluczowe jest to, że konsekwencje złożenia oświadczenia niezgodnego ze stanem rzeczywistym, złożenia po terminie albo niezłożenia w ogóle – obciążają podpisującego. W praktyce oznacza to konieczność dochowania należytej staranności i upewnienia się, że dokumentacja lokalna jest przygotowana w sposób kompletny i spójny, odzwierciedla realny przebieg transakcji, a przyjęte mechanizmy rozliczeń pozostają rynkowe.
„Podpisując TPR, zarząd nie potwierdza wyłącznie ‘posiadania dokumentacji’, tylko bierze na siebie odpowiedzialność za tezę o rynkowości i zgodności ze stanem faktycznym. Największe ryzyko to nie brak papieru, lecz niespójność: mechanizm rozliczeń w praktyce ≠ opis w local file ≠ dane w TPR.”
✔️dokumentację lokalną należy sporządzić do końca 10. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego,
✔️formularz TPR (a wraz z nim oświadczenie) składa się do końca 11. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego.
W praktyce oznacza to, że w momencie podpisywania TPR podatnik powinien dysponować kompletną dokumentacją, gotową do obrony w razie weryfikacji.
Sankcje: co grozi za błędy i spóźnienie
Odpowiedzialność karnoskarbowa wiąże się wprost z obowiązkami TPR. Ustawodawca przewidział odrębne regulacje sankcyjne dla:
✔️braku złożenia TPR lub złożenia TPR z danymi niezgodnymi z dokumentacji lokalnej albo ze stanem rzeczywistym – kara grzywny od 10 do 720 stawek dziennych, co w przywołanych danych przekłada się na przedział 1 602,00 – 46 137 600,00 zł,
✔️złożenia TPR po terminie – kara grzywny od 10 do 240 stawek dziennych, tj. 1 602,00 – 15 379 200,00 zł.
W praktyce ryzyko nie dotyczy wyłącznie braku dokumentów. Oświadczenie obejmuje również potwierdzenie zgodności dokumentacji ze stanem rzeczywistym oraz rynkowości warunków, co zwiększa znaczenie jakości opisu transakcji i spójności danych wykazywanych w TPR z lokalną dokumentacją.
Planowane zmiany: oświadczenie jako element dokumentacji
W ramach zapowiadanych uproszczeń rozważane jest przeniesienie oświadczenia o stosowaniu cen rynkowych z formularza TPR do lokalnej dokumentacji cen transferowych. W takim modelu podatnik poświadczałby zgodność ze stanem rzeczywistym bezpośrednio na poziomie dokumentacji, a nie wyłącznie w formularzu zawierającym dane zagregowane. W praktyce mogłoby to zmienić organizację prac i zwiększyć znaczenie gotowości local file na etapie zamknięcia dokumentacji. Niezależnie od ostatecznego kształtu regulacji punkt ciężkości pozostaje taki sam: dokumentacja musi być kompletna, spójna i wystarczająca do potwierdzenia rynkowości rozliczeń.
Dobre praktyki przed podpisaniem oświadczenia
Aby ograniczyć ryzyko, warto wdrożyć podejście procesowe:
✔️ustalać zasady rozliczeń już na etapie planowania transakcji, a nie dopiero przy dokumentowaniu,
✔️regularnie weryfikować przebieg transakcji w trakcie roku, tak aby local file odzwierciedlał stan rzeczywisty,
✔️ z wyprzedzeniem zaplanować przygotowanie dokumentacji (termin 10. miesiąca), aby podpis w TPR był oparty o kompletny materiał.
Oświadczenie w TPR jest potwierdzeniem dwóch kwestii: zgodności dokumentacji ze stanem rzeczywistym oraz rynkowego charakteru rozliczeń. W praktyce oznacza to odpowiedzialność po stronie osoby podpisującej i konieczność przygotowania dokumentacji w sposób, który pozwala bezpiecznie złożyć oświadczenie. Jeśli w organizacji pojawiają się wątpliwości co do zakresu dokumentacji, rynkowości mechanizmu wynagrodzenia lub kompletności danych do TPR, warto uporządkować je przed finalizacją local file i raportowania. Zespół ILT może wesprzeć w szybkim przeglądzie ryzyk, weryfikacji spójności dokumentacji z danymi oraz przygotowaniu praktycznej listy kroków i odpowiedzialności, która ułatwi bezpieczne podpisanie oświadczenia.
W wielu organizacjach obowiązki w obszarze cen transferowych sprowadzają się do przygotowania local file i złożenia TPR. Kluczowym elementem TPR jest oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych. Podpis pod TPR nie potwierdza wyłącznie „posiadania dokumentacji”, lecz obejmuje również deklarację, że rozliczenia z podmiotami powiązanymi zostały ukształtowane na warunkach rynkowych oraz że dokumentacja odzwierciedla stan rzeczywisty.
Darowizna środków pieniężnych otrzymana od najbliższej rodziny podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w art. 4a ustawy. Kluczowe znaczenie mają dwa elementy: zgłoszenie nabycia w terminie sześciu miesięcy oraz prawidłowe udokumentowanie przekazania środków pieniężnych. W praktyce to właśnie sposób udokumentowania darowizny stał się źródłem sporów z organami podatkowymi. Jeden z nich doprowadził do skierowania przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania do Trybunału Konstytucyjnego.
Zakończyłeś działalność, a mimo to raty, ZUS i podatki wciąż trzymają Cię w finansowym uścisku? Upadłość konsumencka może być realnym narzędziem oddłużeniowym – pod warunkiem, że na dzień składania wniosku nie prowadzisz już JDG i masz uporządkowane podstawy: listę wierzycieli, dokumenty oraz spójne wyjaśnienie przyczyn niewypłacalności. W artykule wyjaśniamy, jak sąd ocenia byłego przedsiębiorcę, jakie długi mogą wejść do postępowania (w tym ZUS i US), od czego zależy plan spłaty i kiedy możliwe jest umorzenie bez planu.
W praktyce ocena przedawnienia nadal bywa sprowadzana do samej długości terminu, bez precyzyjnego ustalenia daty początkowej i prawidłowego wyznaczenia daty końcowej. Tymczasem Kodeks cywilny reguluje nie tylko podstawowe terminy przedawnienia, lecz także technikę ich obliczania, w tym regułę końca roku oraz zasady liczenia terminów w dniach i latach. To właśnie błędy w kalkulacji, a nie brak znajomości „liczby lat”, najczęściej przesądzają o tym, czy roszczenie pozostaje skuteczne.
Transakcje finansowe w grupach kapitałowych takie jak pożyczki, poręczenia czy gwarancje są coraz częściej analizowane przez pryzmat cen transferowych. W praktyce nie chodzi wyłącznie o poziom oprocentowania, ale o to, czy całokształt warunków finansowania odpowiada temu, na co zgodziłyby się podmioty niepowiązane w porównywalnych okolicznościach.
Fundacja rodzinna została wprowadzona jako instrument umożliwiający długofalowe zarządzanie majątkiem oraz sprawną sukcesję. Jednym z filarów tej konstrukcji jest zwolnienie podmiotowe z CIT w zakresie działalności mieszczącej się w ustawowym katalogu. W praktyce pojawiły się jednak wątpliwości czy sprzedaż nieruchomości uprzednio wynajmowanych przez wiele lat nie prowadzi do utraty prawa do zwolnienia. Najnowsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotnie porządkuje tę kwestię i wyznacza kierunek wykładni przepisów.
W październiku 2025 r. OECD opublikowała trzecią partię zaktualizowanych Transfer Pricing Country Profiles – zestawu profili prezentujących kluczowe elementy krajowych systemów cen transferowych. Aktualizacja objęła 25 kolejnych jurysdykcji, w tym po raz pierwszy m.in. Cabo Verde, Gwatemalę, Tajlandię, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Zambię. W efekcie profile obejmują obecnie 83 kraje i terytoria. Kolejna, czwarta partia została opublikowana w styczniu 2026 r.
Planowana nowelizacja ustawy o ryczałcie, może istotnie zmienić opłacalność świadczenia usług do własnej spółki oraz w ramach firm rodzinnych. W wielu modelach współpracy, które dotychczas były rozliczane ryczałtem według stawek 8,5%, 12%, a czasem 3% lub 5,5%, pojawi się jedna stawka: 17%.
Estoński CIT od lat jest postrzegany jako korzystna forma opodatkowania spółek kapitałowych. W praktyce jednak wiele wątpliwości dotyczy tego, jakie operacje kapitałowe nadal pozostają neutralne podatkowo, a które – mimo braku faktycznej wypłaty środków mogą skutkować obowiązkiem zapłaty podatku. Jedną z takich kwestii było podwyższenie kapitału zakładowego finansowane środkami z kapitału rezerwowego, utworzonego z zysku. Sprawę rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 20 stycznia 2026 r. (sygn. akt I SA/Gd 839/25).
Na określonym etapie rozwoju firmy osobiste nadzorowanie wszystkich spraw przestaje być możliwe. Przedsiębiorca musi przekazać część uprawnień innym osobom, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie działalności. W tym momencie pojawia się kluczowe pytanie: czy wystarczy udzielić pełnomocnictwa, czy konieczne jest ustanowienie prokurenta. Mimo, że oba rozwiązania służą reprezentacji przedsiębiorcy, ich skutki prawne, zakres odpowiedzialności i ryzyka są zasadniczo odmienne. Niewłaściwy wybór może prowadzić do sporów z kontrahentami, nieważności czynności, a nawet do utraty kontroli nad kluczowymi decyzjami.
