Justyna PochwałaAby można było wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną, konieczne jest zaistnienie szczególnych przesłanek. Jedną z nich jest ujawnienie nowych dowodów lub istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi podatkowemu.
Najnowsza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego doprecyzowuje, że dla wznowienia postępowania wystarczy, aby o tych dowodach nie wiedział fiskus – nawet jeśli podatnik miał o nich wiedzę.
Wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb, który pozwala ponownie rozpatrzyć sprawę zakończoną ostateczną decyzją organu podatkowego. Zgodnie z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej można o to wnioskować, gdy „wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję”.
Przesłanka ta od lat budziła wątpliwości interpretacyjne. Sporne było, czy „nieznane organowi” oznacza także „nieznane podatnikowi”.
O uchwałę w tej sprawie wystąpił prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kluczowe było ustalenie, czy w przypadku postępowania zakończonego decyzją ostateczną podatnik może skutecznie wnioskować o jego wznowienie, powołując się na nowe okoliczności lub dowody, które znał wcześniej, ale na które to się wcześniej nie powoływał.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przez lata wykształciły się dwie główne linie interpretacyjne dotyczące warunku „nieznanych dowodów”. Pierwsza linia przyjmowała, że wznowienie postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy nowych dowodów lub okoliczności faktycznych nie znały ani organy podatkowe, ani podatnik. W tym ujęciu podatnik nie może domagać się wznowienia postępowania tylko dlatego, że pominął wcześniej znane mu fakty lub dokumenty. Takie podejście podkreślało zasadę trwałości decyzji administracyjnych oraz wyjątkowy charakter trybu wznowienia. Według drugiej linii orzeczniczej, nawet jeśli podatnik był świadomy istnienia określonych okoliczności lub dowodów w trakcie postępowania, lecz się na nie wówczas nie powołał, nie stoi to na przeszkodzie, aby mógł on wnioskować o wznowienie postępowania podatkowego i powołać się na te materiały. Istotne jest to, że dla organu podatkowego są to nowe okoliczności lub dowody.
„Uchwała NSA istotnie zmienia punkt ciężkości w sporach z fiskusem – dziś kluczowe jest nie to, co wiedział podatnik, lecz to, czym realnie dysponował organ w dniu wydania decyzji. To wzmacnia pozycję podatników i otwiera przestrzeń do ponownego uporządkowania spraw, które dotąd uznawano za definitywnie zamknięte.”
Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2025 r. (sygn. akt II FPS 3/25) jednoznacznie potwierdziła liberalne podejście. Sąd stwierdził, że przesłanką wznowienia postępowania może być ujawnienie dowodów lub okoliczności, które nie były znane organowi podatkowemu, niezależnie od tego, czy wiedział o nich podatnik. NSA opowiedział się więc za drugą linią orzecznictwa.
Jak zauważył sędzia Jan Rudowski, gdyby ustawodawca chciał uzależnić wznowienie postępowania także od braku wiedzy podatnika, wskazałby to wprost w przepisie. Natomiast zwrot użyty w kwestionowanym przepisie „wyjść na jaw” oznacza, że ktoś posiadał wiedzę na temat określonych dowodów lub okoliczności, ale nie była to wiedza powszechnie znana.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za wykładnią, która wzmacnia ochronę praw podatników i zwiększa elastyczność w korygowaniu błędnych decyzji administracyjnych.
W praktyce uchwała otwiera podatnikom drogę do wznowienia spraw, w których wcześniej organy odmawiały ponownego rozpatrzenia argumentując, że podatnik „mógł wiedzieć”. Obecnie wystarczy wykazać, że istotne dla sprawy dowody nie były znane fiskusowi w dniu wydania decyzji.
Uchwała NSA to ważny sygnał dla podatników – pokazuje, że ostateczna decyzja fiskusa nie zawsze musi oznaczać koniec sprawy i w określonych sytuacjach można skutecznie domagać się jej ponownego zbadania.
Nasi doradcy podatkowi pomagają przedsiębiorcom oraz osobom fizycznym w ocenie, czy w ich przypadku istnieją przesłanki do wznowienia postępowania oraz jak najlepiej przygotować wniosek, by zwiększyć szansę na korzystne rozstrzygnięcie.
W branży motoryzacyjnej ceny transferowe często kojarzą się wyłącznie z największymi grupami…
Kwestia opodatkowania VAT rekompensat wypłacanych przedsiębiorcom w związku z ograniczeniem cen energii…
Od 2026 r. zmieniają się zasady ustalania stażu pracy, a zmiany mają…
W branży motoryzacyjnej ceny transferowe często kojarzą się wyłącznie z największymi grupami…
Kwestia opodatkowania VAT rekompensat wypłacanych przedsiębiorcom w związku z ograniczeniem cen energii…
Od 2026 r. zmieniają się zasady ustalania stażu pracy, a zmiany mają…
Aby można było wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną, konieczne jest zaistnienie szczególnych przesłanek. Jedną z nich jest ujawnienie nowych dowodów lub istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi podatkowemu.
Najnowsza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego doprecyzowuje, że dla wznowienia postępowania wystarczy, aby o tych dowodach nie wiedział fiskus – nawet jeśli podatnik miał o nich wiedzę.
Zobacz więcej Wznowienie postępowania podatkowego – przełomowa uchwała NSA
Polityka cen transferowych coraz częściej przestaje być wyłącznie formalnym dokumentem „do szuflady”, a staje się realnym narzędziem zarządzania ryzykiem podatkowym w grupach kapitałowych.
W artykule wyjaśniamy, czym jest polityka cen transferowych, jakie elementy powinna zawierać i w jaki sposób pomaga ograniczać ryzyko sporów z organami podatkowymi, korekt dochodu oraz sankcji. Pokazujemy również, dlaczego jej wdrożenie ma dziś znaczenie nie tylko podatkowe, ale także operacyjne i zarządcze.
Zobacz więcej Polityka cen transferowych a ryzyko podatkowe – praktyczne ujęcie
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują zmienione przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nowe definicje budynku i budowli wywołały istotne wątpliwości wśród przedsiębiorców, zwłaszcza w zakresie opodatkowania kontenerów mobilnych. Problem dotyczy m.in. kontenerów biurowych, sanitarnych, magazynowych czy socjalnych, powszechnie wykorzystywanych na placach budów i terenach przemysłowych.
Zobacz więcej Czy kontenery mobilne podlegają podatkowi od nieruchomości? Wyjaśnienia Ministra Finansów po zmianach przepisów Poręczenie i gwarancja to podstawowe formy zabezpieczenia wierzyciela. Mają formę dokumentu, w którym podmiot trzeci zobowiązuje się zabezpieczyć spłatę zobowiązania dłużnika. Poręczyciel lub gwarant wchodzi w rolę podmiotu, który ma chronić wierzyciela na wypadek, gdy dłużnik nie będzie w stanie spłacić zadłużenia.
W Polsce poręczenie jest uregulowane w Kodeksie cywilnym, a gwarancja – dodatkowo w przepisach prawa bankowego.
Zobacz więcej Poręczenia i gwarancje w grupie kapitałowej a ceny transferowe – jak uniknąć pułapek podatkowych? Podatnicy, którzy sprzedają nieruchomość przed upływem pięciu lat od jej nabycia, często stają przed koniecznością zapłaty podatku dochodowego. Ulga mieszkaniowa pozwala jednak uniknąć tego obciążenia, jeśli środki ze sprzedaży zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe.
Najnowsze stanowisko Ministerstwa Finansów potwierdza, że możliwość skorzystania z ulgi nie zależy od fizycznego wydatkowania konkretnych pieniędzy, lecz od równowartości przychodu, co oznacza istotną zmianę w interpretacji prawa podatkowego i może mieć duże znaczenie praktyczne dla wielu podatników.
Zobacz więcej Ulga mieszkaniowa – korzystne stanowisko Ministerstwa Finansów
Zasada równego traktowania w zatrudnieniu to nie deklaracja, lecz realny obowiązek pracodawcy. W sprawach o dyskryminację kluczowe znaczenie ma to, że pracownik nie musi udowadniać wszystkiego – wystarczy uprawdopodobnić naruszenie. To pracodawca musi wykazać, że jego decyzje były obiektywne i zgodne z prawem. Brak spójnych procedur kadrowych i dokumentacji bardzo często przesądza o przegranej w sądzie.
Zobacz więcej Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu – przepisy i standardy
Komornik i syndyk często pojawiają się w tym samym kontekście, ale działają w zupełnie różnych porządkach prawnych. Ten artykuł pokazuje, gdzie kończy się egzekucja, a zaczyna upadłość, oraz jakie realne konsekwencje ma to zarówno dla wierzyciela, jak i dłużnika. Jeśli chcesz świadomie zarządzać ryzykiem zadłużenia albo skutecznie dochodzić swoich należności, ta różnica ma kluczowe znaczenie.
Zobacz więcej Syndyk a komornik, o czym powinieneś wiedzieć? Restrukturyzacje w grupach kapitałowych takie jak połączenia spółek, aporty ZCP, przeniesienie funkcji, kontraktów lub zespołów pracowników – są naturalnym elementem zarządzania biznesem.
Z perspektywy przepisów o cenach transferowych nie są jednak neutralnym porządkowaniem struktury, lecz potencjalnie istotnymi transakcjami kontrolowanymi, które mogą wymagać odrębnej analizy, wyceny oraz odpowiedniej dokumentacji.
Zobacz więcej Restrukturyzacja w grupie kapitałowej a ceny transferowe Sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia co do zasady wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. W praktyce jednak sposób liczenia tego terminu może budzić istotne wątpliwości, zwłaszcza gdy w grę wchodzi darowizna pomiędzy małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej.
Zobacz więcej Darowizna między małżonkami i sprzedaż nieruchomości – kiedy nie powstaje obowiązek w PIT Nowelizacja z 2022 roku przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: KSH) umożliwiła formalne tworzenie grup kapitałowych, w ramach których spółka dominująca może wydawać spółkom zależnym wiążące polecenia. Polecenia te dotyczą prowadzenia spraw spółki zależnej w interesie całej grupy i służą koordynacji strategii holdingu.
Przepisy wymagają, by polecenie miało formę pisemną lub elektroniczną, jasno określało oczekiwane działania spółki zależnej, interes grupy oraz (jeśli to konieczne) sposób rekompensaty ewentualnych strat.
Zobacz więcej Wiążące polecenia a ceny transferowe
